ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın 40. gününde iki haftalık ateşkes ilan edildi. ABD de İran da ateşkesi kendi zaferleri olarak ilan ederken İran’ın sunduğu ve ABD’nin “müzakere edilebilir” bulduğu planda ABD’nin daha fazla taviz verdiği görülüyor.

Trump, ateşkesin “çift taraflı” olacağını vurgularken, İran tarafı da anlaşmayı doğruladı. İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakereler için “müzakere edilebilir bir temel” olduğunu belirten Trump, geçmişteki anlaşmazlık başlıklarının büyük bölümünde uzlaşı sağlandığını kaydetti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, saldırıların durdurulması halinde ateşkesi kabul ettiklerini belirtti. Arakçi, iki hafta boyunca Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin sağlanacağını ve sürecin İran ordusuyla koordineli yürütüleceğini ifade etti.

Ateşkesin, Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlandığı açıklandı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ateşkesin yalnızca belirli bölgelerde değil, Lübnan dahil geniş bir coğrafyada geçerli olacağını duyurdu. Şerif ayrıca tarafları 10 Nisan’da İslamabad’da yapılacak görüşmelere davet etti.

Lübnan ihtilafı

Ateşkesin kapsamına ilişkin farklı açıklamalar da geldi. İsrail Başbakanlık Ofisi, kararı desteklediklerini ancak ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını bildirdi. Buna karşılık İran ve Pakistan, ateşkesin Lübnan’ı da içerdiğini savundu.

Karşılıklı “zafer” açıklamaları

Hem Trump hem de İran yönetimi, gelinen noktayı “zafer” olarak değerlendirdi. Trump, askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlandığını ve İran ile uzun vadeli bir barış anlaşmasına yaklaşıldığını söyledi. İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakereler için temel oluşturduğunu belirten Trump, iki haftalık sürenin anlaşmanın nihai hale getirilmesi için fırsat yaratacağını ifade etti.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de yaptığı açıklamada, ülkenin hedeflerinin büyük ölçüde gerçekleştiğini ve karşı tarafın “tarihi bir başarısızlık” yaşadığını öne sürdü.

Anlaşmada ne var?

BBC’de yer alan habere göre anlaşmada şu maddeler yer alıyor:

• Irak, Lübnan ve Yemen’deki savaşın tamamen durdurulması.
• İran’a yönelik savaşın zaman sınırı olmaksızın tam ve kalıcı olarak durdurulması.
• Bölgedeki tüm çatışmaların bütünüyle sona erdirilmesi.
• Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması.
• Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisini ve güvenliğini sağlamak için bir protokol ve şartların oluşturulması.
• Yeniden inşa maliyetleri için İran’a tazminatın tam olarak ödenmesi.
• İran’a yönelik yaptırımların kaldırılmasına dair tam taahhüt.
• Amerika Birleşik Devletleri tarafından tutulan İran fonlarının ve dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması.
• İran’ın herhangi bir nükleer silaha sahip olmaya çalışmayacağına dair tam taahhüdü.
• Yukarıdaki şartların onaylanmasının hemen ardından tüm cephelerde derhal ateşkesin yürürlüğe girmesi.

Sendika.Org, BBC, AFP