6. Ulusal HIV/AIDS Kongresi’nin raporu çıktı: “Damgalama ve ayrımcılık HIV ile yaşayan kişilerin temel haklarına erişmelerini engellemektedir”
Altıncısı düzenlenen Ulusal HIV/AIDS Kongresi’nin raporu yayınlandı. Beş hekim derneğinin bir araya gelerek oluşturduğu Türkiye HIV/AIDS Platformu’nun 24-27 Kasım 2022’de Antalya’da düzenlediği kongrenin raporunda sorunlar ve çözüm önerileri sıralandı.
Hekim derneklerinin yanı sıra, Pozitif-iz Derneği, Pozitif Yaşam Derneği ve Kırmızı Kurdele İstanbul Derneği’nin de katıldığı kongrenin raporunda, en önemli sorun olarak “HIV tanısındaki yetersizlik ve gecikme” yer aldı. Kongrenin sorunu çözmek için önerileri ise Gönüllü Test ve Danışmanlık Merkezleri’nin tüm coğrafi bölgelere yaygınlaştırılması, “kendin yap” testlerinin Türkiye’de de kullanıma sunulması ve teşvik edici kampanyalar sıralandı.
Raporda öne çıkan bir diğer sorun ise temas öncesi profilaksinin Türkiye’de erişilebilir olmaması. Kondoma erişimde de mali yük sebebiyle erişim sıkıntıları olduğunu vurgulayan Kongre, geçmişte olduğu gibi birinci basamak hekimlikte ücretsiz kondom dağıtılması gerektiğine dikkat çekti.
Kongre, bütün bunların yanı sıra toplumdaki bilinç düzeyini arttırmak için kampanyalar ve eğitimler yapılması gerektiğini de belirtti.
Rapordan satır başları şöyle:
İşe girişlerde sağlık raporunun işin gereklilikleri gözetilerek tasarlanması ve zorunlu HIV testinin kaldırılması gerekmektedir. Bunun önünün açılması amacıyla iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının değiştirilmesi konusunda çalışmalar yürütülerek HIV ile yaşayan kişilerin temel haklarına erişmeleri sağlanmalıdır.
Damgalama ve ayrımcılık HIV ile yaşayan kişilerin temel haklarına erişmelerini engellemektedir. Hak ihlallerinin yoğun olarak yaşandığı alanda izleme ve raporlama çalışmalarının artırılması öncelenmelidir. HIV ve hasta hakları ve özel hayatın gizliliği konularında ulusal ve uluslararası mahkeme kararları derlenerek ayrımcılık eksenli kararların engellenmesi gerekmektedir.
Belirlenemeyen = Bulaştırmayan (B=B) özellikle sağlık sisteminde yaygın olarak bilinmemektedir. DSÖ, UNAIDS gibi saygın otoritelerce kabul edilen ve bazı ülkelerin ulusal HIV tedavi kılavuzlarına da dâhil edilen “ (B=B)”, hem bulaşın önlenmesi açısından güçlü bir halk sağlığı mesajı hem de tedaviye uyumu güçlendiren bir unsur olarak HIV’e verilen ortak cevabın temel ögelerinden biri olarak değerlendirilmelidir. Bu bağlamda Belirlenemeyen = Bulaştırmayan’ın, ulusal HIV tedavi kılavuzuna dâhil edilmesi ve bu mesajın yaygınlaştırılmasına ilişkin çeşitli çalışmaların yapılması önerilir.
Kaynak: KaosGL
