Yönetmenliğini Mustafa Emin Büyükcoşkun’un yaptığı Gitmek belgeselinin Şişli Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nde yapılacak galası “terör örgütü propagandası yapılabileceği, suç ve suçluyu övecek içeriğin olabileceği” gerekçeleriyle yasaklandı. Böylece sinema tarihimizdeki sansürlere bir filmi hiç izlemeden filmin içeriğinde “sakıncalı bir şeyler olabileceği” gerekçesiyle yapılan bir sansür de eklenmiş oldu. Galanın yasaklanmasının ardından aynı gün içerisinde belgeseli Bilim Eğitim Estetik Kültür Sanat Araştırmaları Vakfı’nda (BEKSAV) izledik.

Gitmek bir yol filmi. İstanbul’dan başlayan ve Suruç’ta yarım kalan bir yolculuğu anlatıyor. Filmin ilk kısmında bu yolculuğa katılan ve bu yolculuktan dönemeyen 33 insanı, bu insanların arkadaşlarından ve ailelerinden dinliyoruz. Birer ikişer cümleyle, kısa kısa… Hayata bakış açılarını yansıtacak bir kaç kelimeyle. Doğal ve sade bir şekilde.

33’ler hakkında söylenenleri dinlerken de bu sade ve doğal üslupla uyumlu bir şekilde gündelik hayattan görüntüler geliyor ekrana. Onların birer mit değil de dünyamıza içkin varlıklar olduğunu göstermek istercesine… Ardından Kadıköy’de başlayan ve Suruç’ta yarım kalan bir yolculuğa çıkarıyor film bizi. Bir otobüsün koltuğundayız. Hava karanlıkken Kadıköy sokaklarından geçiyoruz. İstanbul’dan çıkıyor, Anadolu boyunca ilerleyip Suruç’a varıyoruz.

Görüntüleri izlerken aynı anda Suruç’ta yitirdiklerimizin aileleri, arkadaşları ve Suruç gazilerinin konuşmalarını dinliyoruz. Neden Kobanê’ye gitmek istediler? Motivasyonları, amaçları neydi? Çerçevenin içindeki Anadolu’ya bakarken 33 düş yolcusuyla özdeşleşme yaşıyoruz. Ne düşündüklerini ve ne hissettiklerini algılamaya daha çok yaklaşıyoruz. Ardından 20 Temmuz 2015 sabahından bir görüntü geliyor. Kamera Amara Kültür Merkezi’nde dolaşıyor. Yol yorgunu ama bulundukları yerden ve yaptıkları şeyden mutlu olan insanlar görüyoruz. Bu görüntünün devamını belgeselde görmüyoruz ama görüntünün sonunda neler olduğunu hepimiz biliyoruz. Kameranın bizi çıkardığı yolculuk Suruç’ta sona ermiyor. Savaşın izlerini taşıyan Kobanê sokaklarında dolaşıyoruz bu kez. Suruç’ta yitirdiğimiz canların tamamlayamadığı yolculuğu bizim tamamlamamız gerektiğini söylüyor, bize sorumluluk veriyor aslında bu görüntüler. Türk ve Kürt halklarının kardeşleşmesini sağlama sorumluluğunu…

Suruç Katliamı’nda yitirdiğimiz insanlar kahramandırlar, halk kahramanları. Haklarında şarkılar bestelenebilir, şiirler ve kitaplar yazılabilir, büyük sözler söylenebilir muhakkak. Ama Gitmek belgeseli farklı bir yol izliyor. 33 insanı ayrı ayrı kahramanlar olarak değil, farklılıklarına rağmen oluşturdukları doğal bir bütün olarak gösteriyor. Ve hepsinin hayallerinden, umutlarından ufak ufak parçalar alarak onların ortak düşünü bulmaya, keşfetmeye çalışıyor.

Güzel bir film izlediğinizde “Ne güzel film, iyi ki çekmişler” dersiniz genelde. Gitmek güzel bir film olmasına rağmen öyle diyebileceğiniz bir film değil elbette. Suruç Katliamı’nın hiç yaşanmamış olmasını, dolayısıyla bu filmin hiç çekilmemiş olmasını diliyorsunuz. Evet, geçmişi değiştiremeyiz. Ama geçmişe bakarak, geçmişten öğrenerek ve bugünden inşa ederek geleceği değiştirebiliriz. Gitmek bir ağıt değil, geçmişten bulup geleceğe taşıyacağımız bir düşün peşindeki bir eser.

Suruç, bizim jenerasyonumuzun, ’90 kuşağının, Gezi gençliğinin ilk ağır yarası, ilk gözyaşıdır. Düşmanlarımızın acımasızlığını bu kadar dolaysız il görüşümüz, ilk yaşayışımızdır. Unutmuyoruz. Unutmayacağız. Bir minnet borcu ya da sadece bir vicdan meselesi olarak da değil. Düşmanımızı iyi tanıyalım ki onlar bizi bu şekilde katledemeden onları alt edebilelim diye. Dostlarımızın zihinlerindeki düşünceleri hatırlayalım ki geleceği inşa ederken bize yol göstersin, ışık tutsun diye.

Gitmek belgeseli yürüdüğümüz yolda hafızamızı tazeliyor, bizi diri tutmaya çalışıyor, irkilmemizi sağlıyor.

Suruç’ta yitirdiğimiz arkadaşlarımıza sevgi, saygı ve selamla…