Suça sürüklenen çocuklara ilişkin yasal düzenleme AKP milletvekilleri tarafından Meclis'e sunuldu. Teklifle suça sürüklenen çocuk kavramı "adli süreçteki çocuk" ifadesine dönüştürülürken 15-18 yaş aralığındaki çocuklara müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesinin önü açılıyor
Suça sürüklenen çocuklara ilişkin yasal düzenleme AKP milletvekilleri tarafından Meclis'e sunuldu. Teklifle suça sürüklenen çocuk kavramı "adli süreçteki çocuk" ifadesine dönüştürülürken 15-18 yaş aralığındaki çocuklara müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesinin önü açılıyor.
Kanun teklifinin TBMM'de kabul edilmesi halinde Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Teklifte mevzuatta yer alan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi de değiştiriliyor. Çocuk hakkında peşin hüküm oluşturduğu gerekçesiyle bu tanım yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesinin kullanılması öngörülüyor.
Teklif, çocuklara uygulanacak cezalarda da önemli değişiklikler içeriyor. Buna göre 12-15 yaş grubundaki çocuklar için ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 13 ila 18 yıl, müebbet gerektiren suçlarda ise 10 ila 12 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor. Diğer suçlarda ise cezalar yarı oranında indirilecek ve verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.
15-18 yaş grubundaki çocuklar bakımından da ceza süreleri yeniden belirleniyor. Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 ila 27 yıl, müebbet gerektiren suçlarda ise 15 ila 18 yıl arasında hapis cezası uygulanması öngörülüyor. Diğer suçlarda cezalar üçte bir oranında indirilecek ve hapis cezasının üst sınırı 15 yıl olacak.
Teklifin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de hakimlere tanınan takdir yetkisi oldu. Buna göre, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında, failin kastının ağırlığı, suçun işleniş biçimi, amacı ve daha önce kasıtlı suçtan mahkumiyetinin bulunması gibi kriterler dikkate alınarak 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulanmayabilecek. Aynı şekilde 12-15 yaş grubundaki çocuklar hakkında da daha ağır yaş grubuna ilişkin ceza hükümlerinin uygulanabilmesinin önü açılıyor.
Teklifte, "tekerrür" hükümlerinin uygulanacağı yaş sınırı da 18'den 15'e indiriliyor. Böylece 15 yaşından itibaren kesinleşmiş cezası bulunan çocukların yeniden suç işlemeleri halinde mükerrer suç hükümleri devreye girecek ve daha ağır yaptırımlar uygulanabilecek.
Ailelerin çocuklara yönelik sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde uygulanacak cezalar da artırılıyor. Çocuğunun bakım, eğitim veya geçimini ihmal eden ebeveynlere verilecek hapis cezasının üst sınırı 2 yıla çıkarılırken, hamile eşini ya da hamile bir kadını terk edenlere yönelik ceza 2 yıla kadar yükseltiliyor. Çocuğun sağlığını, güvenliğini veya ahlaki gelişimini tehlikeye atan anne ve babalara verilecek hapis cezası ise 3 yıla kadar çıkabilecek. Bu ihmallerin çocuğun ağır bir suça karışmasına neden olması halinde cezaların yarı oranından iki katına kadar artırılması öngörülüyor.
Çocuk yargılamasına ilişkin usullerde de değişikliğe gidiliyor. Buna göre 15 yaşından küçük çocuklar hakkında dava açılabilmesi için sosyal inceleme raporu hazırlanması zorunlu hale geliyor. Bu rapor bulunmadan düzenlenen iddianameler mahkeme tarafından iade edilecek. Daha büyük yaştaki çocuklar için rapor alınmaması halinde ise bunun gerekçesinin kararda açıkça belirtilmesi gerekecek.
İnfaz sisteminde yapılacak değişiklikle çocuk hükümlüler cezalarına doğrudan çocuk eğitimevlerinde başlamak yerine önce kapalı çocuk ceza infaz kurumlarına alınacak. Davranışlarının olumlu değerlendirilmesi halinde daha sonra eğitimevlerine sevk edilmeleri mümkün olacak. Ayrıca ağır suçlardan hüküm giyen çocuklarla diğer hükümlü çocukların aynı kurum içinde birlikte barındırılmaması öngörülüyor.
Teklif, ağır suçlarda çocuklara uygulanan erken tahliye sistemini de sınırlandırıyor. Mevcut uygulamada çocukların cezaevinde geçirdiği bir gün iki gün olarak hesaplanırken, kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti ve suç örgütü kurma gibi suçlarda bu uygulama kaldırılıyor. Böylece bu suçlardan hüküm giyen çocukların ceza süreleri bire bir esasına göre infaz edilecek.
İlgili yazı:
Sendika.Org
