Mart ayında altısı 0-14 yaş, ikisi 15-17 yaş, altısı 65 yaş üstünde olmak üzere en az 148 işçi yaşamını yitirdi; en çok iş cinayeti 26 ölümle inşaat ve 23 ölümle taşımacılık işkollarında meydana geldi
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG Meclisi), 2026 Mart ayı "İş Cinayetleri Raporu" yayımlandı.
Rapora göre mart ayında en az 148 işçi yaşamını yitirdi, böylece 2026 yılının ilk üç ayında iş cinayeti sayısı 432’ye ulaştı. Ayrıca raporun başlangıcında emperyalist ve siyonist saldırılara karşı İran, Lübnan ve Filistin halklarının yanında oldukları belirtildi.
Raporda BİRTEK-Sen Genel Başkanı Mehmet Türkmen'in serbest bırakılmasına dönük çağrıda bulunulurken Türkmen'in tutuklanmasına gerekçe gösterilen konuşması hatırlatıldı:
Evet, Mehmet’in söylediğini bizler de söylüyoruz: El, kol, parmak, bacak, göz gibi uzuv kayıplarıyla sonuçlanan iş kazalarının sıklığı nedeniyle Gaziantep işçilerinin ‘mezbaha düzeni’ diye adlandırdıkları işleyiş ülke genelinde yaygınlaşıyor. ‘Kaza’ gizleniyor; tedavi özel hastanede kayıtsız ya da ‘bireysel kaza’ kaydıyla yapılıyor. Hastane kaydı olmayan, kolluğa intikal etmeyen ‘kaza’ sonrası işçi adalete ulaşamıyor.
Esasen ‘Anadolu’ya rol model’ gösterilen Gaziantep’te üretim ve ihracat temposunun düşmemesi için işçi sınıfı mücadelesi kontrol ve baskı altına alınmak istenmektedir. Kentte hüküm süren, aşırı ve yoğun çalışmayı dayatan, hak arama mücadelesini sekteye uğratan, işbirlikçi sendikacılık anlayışını yerleştiren baskıcı emek rejimi sayesinde övünülen ihracat rakamları ve kar marjları mümkün olmaktadır. Bu duruma itiraz eden ve fiili-meşru bir eylem hattını savunan sendikalar ise susturulmak isteniyor…
Ayrıca bayramın ilk günü çalıştıkları seranın yanında Suriyeli işçilerin kaldığı konteynerde çıkan yanında; 27 yaşındaki yedi aylık hamile Leyle Elali ve çocukları 9 yaşındaki Muna Ahmed, 8 yaşındaki Fatma Ahmed, 7 yaşındaki Hayat Ahmed, 5 yaşındaki Iman Ahmed ve 4 yaşındaki Mahmud Ahmed hayatlarını kaybetmesine değinilerek Tarım-Sen’in seraya gidip yaptığı görüşmelerden satır başları verildi:
- İşletme ortakçılık usulüyle çalışan, küçük bir aile işletmesidir, çiçek üretimi yapılıyor.
- Aile dört yıldır bu işletmede çalışıyor ve işletmenin sunduğu konteyner barakada yaşıyor.
- Bölgede daha evvel de maddi hasara yol açan yangınlar olmuş ama bölge muhtarlarının talebine rağmen bir yangın birimi konuşlandırılmamış.
- Bölgede tarım işçileri sigortasız, gündelik, yevmiyeli, ortakçı ve yoğun göçmen emeği üzerinden şekilleniyor
Raporda neden "iş kazası" yerine iş cinayeti teriminin kullanıldığı şu ifadeler ile açıklandı:
- İş kazaları; patronların maliyet hesabı yapıp gerekli önlemleri (ortam, ekipman vd.) almamaları, yani karlarını işçinin hayatının önüne koymaları yüzünden iş cinayetidir.
- İş kazaları; patronların üç işçinin yapabileceği işi daha az ücret vermek için iki işçiye yaptırmaları yüzünden iş cinayetidir.
- İş kazaları; işçilerin günde en fazla sekiz saat çalışması gerekirken patronlar tarafından 12 saat çalıştırılması, bu çalışma sisteminin günlerce sürdürülmesi ve normalleştirilmesi yüzünden iş cinayetidir.
- İş kazaları; patronların işçilere düşük ücret vermesi ve bu yüzden işçilerin gıda, ulaşım ve barınma gibi en temel ihtiyaçlarını karşılayamadığı için iş cinayetidir.
- İş kazaları; patronlar ve devletin işçilerin temel yasal haklarını bile yok sayması, sendikal örgütlenmenin engellenmesi, grevlerin ertelenmesi, 1 Mayısların yasaklanması, işçilerin haklarını savundukları için işten atılması ve korunma mekanizmalarının olmaması nedeniyle iş cinayetidir.
Bu noktada rejimin emekçiler içinde egemen kıldığı ‘iş kazası’ kavramı yerine ‘iş cinayeti’ kavramını kullanmak sınıf hareketi açısından önemli bir mücadele kazanımıdır.
Yüzde 61’ini ulusal basından; yüzde 39’unu ise işçilerin mesai arkadaşları, aileleri, iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri, sendikalar ve yerel basından öğrenilen bilgilerle tespit edilene göre mart ayında en az 148 işçi hayatını kaybetti:
- Mart ayında en çok iş cinayeti 26 ölümle inşaat işkolunda meydana geldi. İkinci sırada 23 ölümle taşımacılık işkolu var. Üçüncü sırada ise 21 ölümle tarım/orman işkolu geliyor. İş cinayetlerine sektörel olarak baktığımızda ise sanayide 56 işçi, hizmette 43 işçi, inşaatta 28 işçi ve tarımda 21 işçi hayatını kaybetti.
- Ölüm nedenlerinde ilk sırada ise çoğunluğunun taşımacılık ve tarım işkolunda meydana geldiği trafik, servis kazaları nedenli ölümler bulunuyor. İkinci sırada bütün işkollarını yatay kesen bir neden olan kalp krizi ve beyin kanamaları geliyor. Üçüncü sırada ise yüksekten düşmeler var. Bu ölümlerin yüzde 72’si inşaatlarda meydana geldi. Dördüncü sırada ise Maden, tekstil, inşaat, tarım ve metalde görülen ezilme ve göçük nedenli ölümler var.
- En çok iş cinayeti İstanbul, Antalya, İzmir, Gaziantep, Aydın, Bursa, Mersin, Trabzon, Adana, Kocaeli, Sakarya, Çankırı, Edirne, Hatay, Kütahya, Mardin ve Tekirdağ sanayi merkezleri olan ya da tarımsal üretim veya inşa faaliyetlerinin yoğunlaştığı şehirlerde meydana geldi.
- İş cinayetlerinde ölenlerin 16’sı kadın işçiydi. Ölen kadınların sekizi tarım, biri madencilik, biri ticaret, biri büro, biri eğitim, biri metal, biri taşımacılık, biri depo ve biri genel işler işkollarında çalışıyordu.
- Mart ayında en az 15 göçmen işçi (dokuzu Suriyeli, ikisi Afganistanlı, biri Gürcistanlı, biri İranlı, biri Kazakistanlı, biri Mısırlı) hayatını kaybetti: Yıllık iş cinayetlerine baktığımızda oran olarak iki katı göçmen işçi ölümü demek bu. Göçmen işçilerin altısı tarım, üçü inşaat, ikisi taşımacılık, ikisi genel işler, biri tekstil ve biri metal işkollarında çalışıyordu.
- Ölen işçilerin en az 3’ü (yüzde 2,02) sendika üyesi, 145’i (yüzde 97,98) sendikasız. Sendikalı işçiler enerji ve metal işkollarında çalışıyordu. Ancak özellikle eğitim, iletişim, sağlık ve belediye işkollarında ölen işçiler içinde de sendikalı işçiler olabilir. Ancak herhangi bir açıklama olmadığı için işçilerin sendika üyesi olma bilgisini öğrenmekte zorlanıyoruz.
Mart ayında iş cinayetlerinde yaşamını yitirenler işçilerin işkollarına göre dağılımı şöyle:
- İnşaat, Yol işkolunda 26 işçi
- Taşımacılık işkolunda 23 işçi
- Tarım, Orman işkolunda 21 emekçi (10 işçi ve 11 çiftçi)
- Ticaret, Büro, Eğitim, Sinema işkolunda 17 işçi
- Madencilik işkolunda 7 işçi
- Metal işkolunda 6 işçi
- Savunma, Güvenlik işkolunda 6 işçi
- Belediye, Genel İşler işkolunda 6 işçi
- Gıda, Şeker işkolunda 5 işçi
- Sağlık, Sosyal Hizmetler işkolunda 4 işçi
- Konaklama, Eğlence işkolunda 4 işçi
- Petro-Kimya, Lastik işkolunda 3 işçi
- Tekstil, Deri işkolunda 3 işçi
- Enerji işkolunda 3 işçi
- Gemi, Tersane, Deniz, Liman işkolunda 3 işçi
- Ağaç, Kağıt işkolunda 2 işçi
- Çimento, Toprak, Cam işkolunda 2 işçi
- İletişim işkolunda 1 işçi
- Basın, Gazetecilik işkolunda 1 işçi
- Çalıştığı işkolunu belirlenemeyen 5 işçi
Mart ayında iş cinayetlerinin nedenlerine göre dağılımı şöyle:
- Trafik, Servis Kazası nedeniyle 36 işçi
- Kalp krizi, beyin kanaması nedeniyle 28 işçi
- Yüksekten düşme nedeniyle 25 işçi
- Ezilme, göçük nedeniyle 19 işçi
- Patlama, yanma nedeniyle 8 işçi
- İntihar nedeniyle 8 işçi
- Şiddet nedeniyle 7 işçi
- Elektrik çarpması nedeniyle 5 işçi
- Nesne çarpması, düşmesi nedeniyle 5 işçi
- Zehirlenme, boğulma nedeniyle 2 işçi
- Diğer nedenlerden dolayı 5 işçi
Mart ayında iş cinayetlerinde yaşamını yitirenler işçilerin yaş gruplarına göre dağılımı şöyle:
- 0-14 yaş arası 6 işçi
- 15-17 yaş arası 2 işçi
- 18-29 yaş arası 20 işçi
- 30-49 yaş arası 65 işçi
- 50-64 yaş arası 43 işçi
- 65 yaş ve üstü 6 işçi
- Yaşını tespit edilemeyen 6 işçi
Raporun tamamına erişmek için tıklayınız!
Sendika.Org
