Yılbaşında elektriğe ve doğalgaza gelen fahiş zammın ardından KESK’e bağlı Enerji, Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası ve Türk Mimar ve Mühendisler Birliği'ne bağlı ilgili odalar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde zamları protesto etti.
Yılbaşında doğalgaza yüzde 25, elektriğe ise hane kullanımına ortalama yüzde 75 zam gelmesine karşı tepkiler devam ediyor. Gelen fahiş zamların ardından KESK’e bağlı Enerji, Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası (ESM) ve Türk Mimar ve Mühendisler Birliği Ankara İl Koordinasyon Kurulu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde bir araya gelerek zamları protesto etti. “Elektriğe ve doğalgaza yapılan zamlar geri çekilsin” diyen emek ve meslek örgütleri, bir basın açıklaması yaptı. Açıklamaya CHP milletvekilleri Yıldırım Kaya, Özkan Yalın, Süleyman Girgin, Yüksel Mansur Kılıç, Tacettin Bayır, İlhami Özcan Aygun, Kadim Durmaz da destek olmak amaçlı katıldı.
https://twitter.com/sendika_org/status/1479033830904315907
Ortak açıklamayı Makina Mühendisleri Odası Başkanı Yunus Yener okudu. Yapılan açıklamada zamların, yaşanan yoksulluğu derinleştireceğine dikkat çekilirken zam yapma tarihinin de yılbaşı gecesi olmasının altında ayrı bir niyet olduğu vurgulandı. Zam yapma zamanının yeni yıla denk getirilmesinin Aralık ayı enflasyonuna dahil edilmemesini getirdiğinin altı çizildi. Köklü bir çözüm için kamusal hizmetlerin kamu eliyle verilmesi olduğunun vurgulandığı açıklamada elektrik üretiminden, dağıtımına her aşamada acil kamulaştırmalar yapılması gerektiği ifade edildi.
Açıklamada sunulan acil talepler ise şöyle:
- Elektrik fiyatlarındaki artışlar fahiştir, kabul edilemez. Zamlar geri alınmalıdır.
- Elektrikte konutlar için düşük tarife sınırı aylık 230 kWh’a yükseltilmelidir.
- 150 kWh elektrik yardımı uygulaması şeffaflaşmalı, ölçütleri kamuoyu ile paylaşılmalıdır. Yoksul ailelere elektrik yardım sınırı da aylık 230 kWh’a yükseltilmelidir.
- Konutlarda elektrik, doğalgaz ve suda KDV oranı yüzde 1’e düşürülmelidir.
- Maddi imkansızlık nedeni ile faturalarını ödeyemeyenlerin elektrik, gaz ve suyu kesilmemeli, kamu kaynaklarından sağlanacak desteklerle, yurttaşların karanlıkta, soğukta ve susuz kalmaları önlenmelidir.
- Hızla artan fiyatlar karşısında düşük ücretleri de hızla gerileyen çalışan ve emeklilerin gelirleri insanca yaşamalarına imkan verecek düzeye yükseltilmelidir.
- Köklü çözüm, kamusal hizmetlerin kamu eliyle verilmesinde. Arz güvenliğinde kamusal ağırlığın oluşması ve elektrik enerjisi fiyatlarında manipülasyonları önlemek için, gerek kurulu güç dengesi gerek üretim miktarı açılarından, üretim altyapısında kamunun ağırlık kazanması şarttır. Kamu elindeki santralların özelleştirilmesi derhal durdurulmalı, verimli özel santrallar kamulaştırılmalıdır.
Neden oldukları salımları ve çevre kirliliğini köklü ve kalıcı bir şekilde azaltmayan santrallarla, kömür rezervleri tükenen veya dışsal maliyetleri yüksek olduğu için kömürün çıkarılmasından vazgeçilecek sahalarda bulunan santralların faaliyetlerine son verilmelidir.
- Büyük rüzgâr çiftlikleri, çok büyük güneş enerjisi üretim sahaları, planlaması yapılmış, doğal ve toplumsal çevreye zararları asgari düzeyde olacak, yöre halkının kabul ettiği ve devreye alındığında yöre halkına doğrudan ve dolaylı katkılar sağlayacak HES vb. yenilenebilir enerjiye dayalı büyük elektrik üretim tesisleri, kamu eliyle yapılmalıdır.
- Adı üzerinde piyasa kurumu olan ve bugüne değin işlevini, yurttaşların değil, enerji şirketlerinin hak ve çıkarlarını kollamak olarak görmüş olan EPDK kapatılmalıdır.
- Toplum yararına büyümeyi, istihdamı, adil bölüşümü, bölgeler arasındaki ve toplumdaki gelir dağılımı eşitsizliklerini gidermeyi, temel bilimleri, yüksek teknolojili üretimi temel alan bir sanayi geliştirmeyi; eğitim, sağlık, enerji, ulaşım, konut vb. hizmetlerin kamu eli ile verilmesini, yani toplumsal kalkınmayı planlayacak Türkiye Planlama Kurumu(TPK) kurulmalıdır. Bu kurum ve ETKB’nin ortak çalışmalarıyla ve konunun tüm taraflarının içinde yer alacağı Ulusal Enerji Platformu oluşturulmalıdır. Bu platform ve TPK ile eşgüdüm içinde birlikte çalışmak üzere ETKB bünyesinde Ulusal Enerji Strateji Merkezi kurulmalıdır. Bunlarla birlikte bir üst kurum olarak; Türkiye Elektrik Kurumu(TEK) kurulmalıdır. Önerdiğimiz bu yapı içinde iletim faaliyetleri, üst kuruluş TEK bünyesinde, kamu iletim işletmesi Türkiye Elektrik İletim AŞ(TEİAŞ) tarafından yürütülecektir.
- Dağıtım hizmetlerinde de kamu tekeli olması gereklidir, bu çerçevede dağıtım şirketleri kamulaştırılmalı; üretim altyapısında da kamunun ağırlık kazanması için kamu elindeki santralların özelleştirilmesi derhal durdurulmalı, verimli özel santrallar da kamulaştırılmalı, kamu eliyle büyük RES ve GES yatırımları yapılmalıdır.
- Önerdiğimiz yeni kurumsallaşmada petrol ve doğalgazın arama ve üretimden, iletim ve tüketiciye ulaşmada değer zincirindeki halkalarının ayrılmaz bütünlüğü için arama, üretim, rafinaj, iletim faaliyetleri dikey bütünleşmiş bir yapıda sürdürülecek, ihtiyaç halinde bu yapı dağıtım ve satış faaliyetlerinde de bulunabilecektir. Bu amaçla, TPAO ve BOTAŞ’ı da bünyesine alacak Türkiye Petrol ve Doğalgaz Kurumu (TPDK) kurulmalıdır.
Açıklamanın ardından KESK Eş Genel Başkanı Şükran Kablan Yeşil de söz alarak iktidarın yoksullaştırma politikalarına karşı ortak mücadele edilmesi gerektiğini vurguladı.
Basın açıklamasında özeti sunulan TMMOB'nin raporuna ulaşmak için tıklayınız.
Sendika.Org/Ankara
