Erdoğan’ın Suriye’de son umudu: NATO-Rusya savaşı

Bugüne kadar Erdoğan iktidarı tarafından, Rusya ile NATO’yu karşı karşıya getirmek için yapılan birçok etkili provokasyon (örneğin geçmişte Rus uçağının düşürülmesi gibi) işe yaramadı. Ama Erdoğan’ın yapmak istediğini, ABD ve Rusya da yapmaktadır yani Türkiye’nin kendilerinden ziyade karşı kamp ile savaşmasını istemektedirler ve tavizler de bu temelde verilmektedir

Erdoğan’ın Suriye’de son umudu: NATO-Rusya savaşı

Suriye’de otuz dört askerin öldürülmesi olayı (sadece Suriye’de iki ayda kırk dokuz asker yaşamını yitirdi ve ne yazık ki sayı giderek artmaktadır) ne yazık ki sıradan ve masum bir olay gibi durmamaktadır. Böyle bir olayın yaşanacağı hatta yaşanması için Türkiye’de “birileri” neredeyse özel çaba harcadı.

Astana ve Soçi’de Rusya’ya kendi güdümündeki cihatçıları, HTŞ gibi terörist gruplardan ayıracağı sözünü veren Türkiye, son zamanlarda bu terörist grupların kendi güdümündeki cihatçı gruplarla birlikte, Suriye ordusuna karşı savaşmasına göz yumdu ve hatta bunu destekledi. Yani birbirinden ayrılması gereken kesimler, giderek daha da iç içe geçti. Bir diğer nokta da, HTŞ gibi terör gruplarının lojistiğinin hala daha Türkiye üzerinden sağlanmasıdır. Çünkü bu lojistiğin Türkiye dışında bir yerden gelmesi mümkün değildir.

Gelinen noktada Türkiye’nin daha önce verdiği sözlere sadık kalmadığı ortaya çıkmış ve hatta birbirinden ayrılması gereken kesimler daha da iç içe geçerek, Suriye devleti ve ordusuna karşı beraber bir tür birleşik cephe kurmuşlardır. Türk ordusu yer yer gizli yer yer de açık olarak bu birleşik cepheyi desteklemektedir. Buradaki ilginç nokta şudur: Türkiye İdlip’te fiiliyatta politik olarak HTŞ ve benzeri terör gruplarının çizgisine gelmiştir. Halbuki Astana ve Soçi mutabakatları özünde, HTŞ ve benzeri terör gruplarına karşı yapılmıştı.

Bu durum kaçınılmaz olarak, Suriye’de bulunan Türk askerlerini, Rusya ve Suriye ordularının hedefi haline getirmiştir. Şimdi burada sorulması ve çözümlenmesi gereken soru şudur: Türkiye Astana ve Soçi’de verdiği sözü yerine getirememiş midir yoksa getirmek istememiş midir?

Bütün politik göstergeler Türkiye’nin, Rusya, İran ve Suriye’ye verdiği sözleri bilerek yerine getirmediği ve bu sonuncular karşısında bilerek ikircikli hareket ettiğini göstermektedir. Türkiye’nin Suriye politikasının özü ise Suriye’de değil, onun ABD ve Rusya ile kurmuş olduğu küresel ilişkiler içerisinde yatmaktadır.

NATO’nun desteğini alabilmek için mi?

Erdoğan Türkiye’si Ortadoğu’da bölgesel bir nüfuz mücadelesi peşinden koşmaktadır ve bunu geliştirebilmek için de kendisinden daha büyük emperyalist devlet ve gruplar arasında stratejik denge konumunda konumlanmaktadır. Amacı her iki emperyalist gruba eşit mesafede kalarak ve her ikisini sürekli tavize zorlayarak kendisine alan açmaktır. Ancak bu stratejinin işleyebilmesi için her iki emperyalist gücün savaşması ve bu temelde zayıflayarak Türkiye’ye daha fazla bağımlı hale gelmesi gerekir. Aksi takdirde bir kısır döngü oluşacak ve denge siyasetinin temeli yok olarak, Erdoğan ve AKP’yi bir emperyalist kamp ile stratejik ilişki geliştirmeye itecektir.

Bugüne kadar Erdoğan iktidarı tarafından, Rusya ile NATO’yu karşı karşıya getirmek için yapılan birçok etkili provokasyon (örneğin geçmişte Rus uçağının düşürülmesi gibi) işe yaramadı. Ama Erdoğan’ın yapmak istediğini, ABD ve Rusya da yapmaktadır yani Türkiye’nin kendilerinden ziyade karşı kamp ile savaşmasını istemektedirler ve tavizler de bu temelde verilmektedir.

Şöyle bir mantık yürütmek ilk bakışta komplo gibi görünebilir: Türkiye NATO’nun desteğini alabilmek için mi askerlerini savunmasız bir şekilde Rusya ve Suriye ordularının önüne sürdü?

Çünkü hiçbir hava desteği olmadan ve üstelik Astana ve Soçi mutabakatlarına aykırı olarak askerlerin olmaması gereken yerde olmalarının, onları Rus ve Suriye ordularının doğal hedefi haline getireceğini herkes bilir. Bu durum geçmişte MİT müsteşarının “gerekirse Suriye’den Türkiye’ye birkaç füze fırlattırıp” buna dayanarak oluşturulabileceğini söylediği savaş bahanesinin yeni versiyonu gibi durmaktadır. Böylece saldırıya uğrayan Türkiye, NATO’nun yardımını talep etme “hakkına” sahip olacaktır.

ABD’nin hesabı, Rusya’nın karşı hesabı

Ama ne ABD ne de NATO böyle bir savaşı istemektedir. Özellikle de ABD bunu hiç istememektedir. Çünkü ABD’nin amacı ve önceliği İran’dır ve Türkiye’ye tavizleri ise onun Suriye’de Rusya ve Suriye ile meşgul olması içindir. Bu arada kendisi de İran ile meşgul olmak istemektedir.

Bu noktada ABD’nin NATO’nun bazı üyelerinden farklı bir yaklaşımı söz konusudur. ABD yönetimi NATO’da bir işbölümü oluşturmak istemektedir. NATO’nun bir kısmının (özellikle İngiltere dışındaki bir kısmının çünkü onunla İran’da birlikte hareket etmek isteyebilir) Suriye’de Türkiye ile birlikte Rusya ve Suriye’yi durdurmasını ve bu arada da kendisi (Körfez ülkeleri, İsrail ve İngiltere gibi) müttefikleriyle birlikte İran ile meşgul olmak istemektedir. Bu strateji “herkese bir iş verdiği” gibi, Türkiye’yi de Suriye savaşı ile meşgul ederek ve bu noktada kendisine daha fazla bağımlı olmasını sağlayarak, İran rejiminin olası düşüşünde İran Kürtlerine müdahale etmesini de olanaksız kılacaktır.

Almanya ve Fransa gibi devletler, çok doğal olarak Ortadoğu’da, Rusya’nın direk karşıya alınmasına karşıdır. Bunu ABD yönetimi de bilmektedir ve bu noktada Türkiye’nin göçmenleri kullanarak Avrupa’ya baskı yapmasına ve onları Suriye savaşına çekmesine göz kırpmaktadır. Avrupa devletleri Türkiye ile birlikte Suriye’de ABD stratejisi için savaşmakla ya da bundan kaçınarak büyük bir mülteci sorunuyla karşı karşıyadır. Her iki durumda da bir bedel ödenecektir.

Rusya ABD’nin bu amacını yani Türkiye’yi tamamen ABD’ye bağlamak ve Suriye savaşında bir “vekil devlete” dönüştürmek istediğini bilmektedir. Bundan dolayı Türkiye ile ilişkileri tamamen koparmak istememektedir ama ona bir noktayı da göstermek istemektedir: Suriye’de savaş isterse ve verdiği sözleri yerine getirmez ise yalnız kalacaktır. Bu yalnızlık ise sürekli olarak Suriye’de Türkiye’nin asker kaybına neden olarak Erdoğan’ı iç siyasette zor duruma sokacaktır. Rusya böylece Batı’dan istediğini bulamayan Türkiye’nin tekrar masaya döneceğini ve İdlip’te “ev ödevini” yapacağını ummaktadır. Bu noktada en hassas durum, Almanya ve Fransa’nın ABD’nin istediği gibi Türkiye ile birlikte hareket etmesinin önlenmesidir. Bundan dolayı Putin, istenilen dörtlü zirveyi (Rusya, Almanya, Fransa ve Türkiye) reddetmiş ve bununla ABD planlarını bozmak istemiştir.

Beterin beteri

Erdoğan’ın kendisi de ne Suriye devleti ile ne de Rusya ile karşı karşıya gelmek istemektedir. Çünkü bunun sonuçlarının felaket olacağını bilmektedir. Ama ortağı Devlet Bahçeli ise başka telden çalmaktadır. Erdoğan’ı sürekli arkadan daha fazla iterek direk Suriye, İran ve Rusya ile karşı karşıya getirmek isteyen bir görüntü çizerek adeta ABD’ye göz kırpmaktadır. Bugün Devlet Bahçeli’nin izlemiş olduğu politika, Trump’ın Ortadoğu politikasıyla neredeyse birebir örtüşmektedir ve Erdoğan’ın ABD’nin beklentilerini karşılamadığı bir anda “nöbeti devralabileceği” beklentisi içindedir. Trump, Türk iç politikasında Erdoğan’a karşı büyük bir müttefik bulmuş durumdadır ve bu durum Erdoğan’ın denge politikasının sonunu getirebilir.

Eğer Trump ABD’de ikinci defa Başkan seçilirse (ki büyük ihtimal), Erdoğan hem içte Bahçeli tarafından hem de dışta Trump tarafından sıkıştırılarak, denge politikasının temelleri yok edilmeye çalışılacaktır. Bu durumda Erdoğan ya Trump-Bahçeli çizgisine gelecek yani “Erdoğan’ın Bahçeli’leşmesi” ortaya çıkacaktır ya da AKP bölünerek zayıflatılacak ve içerisinden çıkacak bir parti MHP ile yakınlaşarak “ABD’ci cephe” büyütülecektir. Yok eğer Erdoğan ABD ile stratejik anlaşmayı kabul ederse ve denge politikasını terk ederse, mevcut AKP-MHP koalisyonu devam eder ama Millet İttifakı’nı zayıflatma ve dağıtma taktikleri daha da artar. Bu durum her halûkarda Millet İttifakı üzerinde büyük bir politik stres yaratır ve hatta CHP de HDP’nin maruz kaldığı baskılarla yüz yüze gelebilir.

Türkiye’nin gelecekte çok kapsamlı olarak ABD ile bölgede stratejik olarak anlaşması demek, aynı zamanda, Türkiye’nin Rusya ve Suriye ile tek başına savaşması demek olacaktır. Böyle bir savaş ise içeride halkın tamamen zapturapt altına alınması ve korkunç bir diktatörlüğün (bugünkünden yüz kat daha beter) ortaya çıkması anlamına gelecektir.

Belki de “beterin beterini” daha görmedik!

Sendika.Org'u destekle

Okurlarından başka destekçisi yoktur