Seçimsiz başkanlığın sonu: “Mesud Barzani, 1 Kasım’da görevi bırakıyor”

Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nden (IKBY) bir yetkili, Mesud Barzani’nin 1 Kasım’da görevi bırakacağını açıkladı. 20 Ağustos 2015’te görev süresi dolan Barzani, diğer Kürt partilerinin itirazına rağmen iki yılı aşkın süredir fiili olarak IKBY Başkanlığı’nı sürdürüyordu

Reuters haber ajansına konuşan bir IKBY yetkilisi, Mesud Barzani’nin IKBY Parlamentosu’na bir mektup gönderdiğini ve meclisi bu konuda bilgilendirdiğini söyledi.

IKBY Parlamentosu, yarın (29 Ekim) yapacağı oturumda Barzani’nin kararını ve bölgedeki son gelişmeleri ele alacak.

Barzani’nin yayın organı Rudaw’ın haberine göre, IKBY Parlamentosu Başkan Yardımcısı Cafer İbrahim Eminki, “Bugün Başkan Barzani, yarınki parlamento oturumunda okunması için bir mektup gönderdi” dedi.

Rudaw, Cafer İbrahim Eminki’nin, mektubun parlamento oturumunda okunduktan sonra, üyeler tarafında görüşüleceğini söylediğini aktardı.

Haberde ayrıca, “Başkan Barzani mektubunda, başkanlık yetkilerinin Kürdistan Parlamentosu ve Kürdistan Bölgesi Hükümeti’ne bölüştürülmesine yer verdi” ifadeleri kullanıldı.

Ne olmuştu?

İlk olarak 2005 yılında IKBY Parlamentosu tarafından 4 yıllığına başkanlığa seçilen Mesud Barzani, 2009’da halk oylamasıyla ikinci kez başkanlığa seçildi.

İkinci dönemi 2013’te dolan Barzani’nin görev süresi, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasında imzalanan anlaşmanın ardından meclisin kararıyla 2015 Ağustos ayına kadar uzatıldı. Barzani’nin görev süresinin uzatılmasına dönemin muhalefet partisi Goran Hareketi sert tepki gösterdi.

Kürt partileri ikinci kez süre uzatmaya karşı çıktı, KDP fiili duruma sarıldı

Mesud Barzani’nin 2015 yılında görev süresinin dolmasının ardından KYB, Goran Hareketi ve İslami Toplum Partisi (Komel) Barzani’nin görev süresinin yeniden uzatılmasına temkinli yaklaştı. IKBY parlamentosundaki en güçlü muhalefet partileri olan KYB ve Goran, başkanın yeniden parlamentoda yapılacak oylamayla seçilmesi gerektiğini, yasaya göre Mesud Barzani’nin üçüncü kez aday olamayacağını belirtti.

Goran’ın da desteğini alan KYB, 22 Haziran 2015’te IKBY parlamentosuna, başkanın parlamentoda seçilmesini öngören bir yasa teklifi sundu. 23 Haziran’da teklifi görüşmek üzere parlamentoda başlayan oturum KDP grubu tarafından boykot edildi.

Ağustos 2015’te ise hükümete bağlı bir kurum olan Kürdistan Şura Meclisi tarafından Barzani’nin görev süresi IŞİD’le savaş nedeniyle 2 yıl daha uzatıldı, Goran’ın yanı sıra farklı partilerin vekillerinden oluşan bir kesim bu karara sert tepki gösterdi.

KYB ve Goran’dan Barzani’ye karşı işbirliği

Barzani ve KDP’nin bu adımı sonrası Goran ve KYB’nin güçlü olduğu Süleymaniye vilayeti ile Halepçe, Raniye, Kalar gibi kentlerde KDP karşıtı eylemler düzenlendi. KDP eylemlerden Goran’ı sorumlu tutarken, KDP’ye bağlı güvenlik güçleri 12 Ekim 2015’te IKBY parlamentosunun Goran’lı Meclis Başkanı Yusuf Muhammed Sadık’ın Erbil’e girişini engelledi. KDP aynı zamanda yasal mekanizmalara riayet etmeden Goran’lı bakanları hükümetten attı. Bu dönemde parlamentonun faaliyetleri de askıya alındı.

Bunun üzerine Barzani ve KDP’ye karşı birlikte hareket etme kararı alan KYB ve Goran, 17 Mayıs 2015’te Süleymaniye’de işbirliği anlaşması imzaladı.

Bağımsızlık referandumu yapıldı ama…

IŞİD’le savaş süresince fiili olarak başkanlığı sürdüren Mesud Barzani, 26 Eylül 2017’de bağımsızlık referandumu gerçekleştirme kararı aldı. KDP ve Kürdistan İslami Birliği (Yekgirtu) dışındaki partilerin zamanlamasını ve yöntemini yanlış bulmasına rağmen doğrudan karşı çıkmadığı bu referandum tehditlerin gölgesinde gerçekleştirildi. Referandum; Erbil, Süleymaniye ve Duhok illerinin yanı sıra tartışmalı Kerkük’te ve Selahaddin’in Tuzhurmatu, Diyala’nın Hanekin ilçeleri ile Celavla ve Karatepe kasabalarında da yapıldı.

Barzani’nin inisiyatifiyle yapılan referanduma katılan seçmenlerin yaklaşık yüzde 93’ü bağımsızlığa “Evet” dedi. Bağdat yönetiminin “yasadışı” olduğu gerekçesiyle tanımadığı, yaklaşık 4 milyon kişinin oy kullandığı bağımsızlık referandumunda katılım oranı yüzde 72,16 oldu.

Referandumdan 3 hafta sonra, 15 Ekim’de Irak ordusu ve Şiilerin çoğunluğunu oluşturduğu Haşd el-Şaabi birlikleri Kerkük vilayetinde operasyon başlattı, 24 saat içinde Peşmerge güçleri bölgeden geri çekildi. 17 Ekim’de Peşmergeler Şengal’den de çekildi ve kentin kontrolü Irak güçlerine geçti.

Kerkük sonrası muhalefet sertleşti

Bu gelişmelerin ardından başta KYB ve Goran olmak üzere Barzani ve KDP’ye yönelik muhalefet sertleşti. IKBY Parlamentosu 24 Ekim’de Barzani ve yardımcısı Kosrat Rasul ile Başkanlık Divanı Başkanı Fuat Hüseyin’in yetkilerini dondurdu, bölgede 8 ay içinde genel seçim yapılacağını duyurdu. Başkanlık seçimi için herhangi bir tarih belirlenmedi.

Daha önce bu iki seçimin de 1 Kasım’da yapılması planlanmış ancak Kerkük vilayetinin Bağdat yönetiminin kontrolüne geçmesinin ardından seçimler ertelenmişti.

25 Ekim’de ise Erbil yönetimi, bağımsızlık referandumunun sonuçlarını askıya aldığını açıklayıp Bağdat’a ateşkes ve diyalog çağrısında bulundu.

Sendika.Org

Sendika.Org'u destekle

Okurlarından başka destekçisi yoktur