34 yıl sonra Rıza Kuas – Can Şafak

DİSK ve TİP kurucuları arasında yer alan Rıza Kuas, dürüst, mert, gözünü budaktan esirgemeyen çok etkili bir sendikacıydı

riza-kuas

Devrimci işçi önderi Rıza Kuas’ı ölümünün 34. yılında saygıyla anıyorum. Lastik-İş, Rıza Kuas için 27 Ekim 2015 günü saat 11.00’de Edirnekapı Hava Şehitliği’nde bir anma töreni düzenleneceğini duyurdu.

Rıza Kuas bir lastik işçisiydi. 1949’da Derby Lastik Fabrikası’nda işyeri sendika temsilcisi oldu, 1952’de Lastik-İş Kazlıçeşme Şube Başkanı, 1954’te Lastik-İş Sendikası Genel Başkanı seçildi.

1961’de kurulan Türkiye İşçi Partisi (TİP) kurucuları arasında yer aldı. 1965 yılında İzmir’de toplanan Genel Kurul’da TİP Genel Sekreterliği  görevini üstlendi. 1965 yılında TİP’ten Ankara, 1969 seçimlerinde ise İstanbul Milletvekili olarak parlamentoya girdi.

Rıza Kuas, dürüst, mert, gözünü budaktan esirgemeyen çok etkili bir sendikacıydı. 1965 Kozlu olaylarında jandarma baskısına, sermayeye ve Türk-İş’e karşı durdu, işçinin yanında yer aldı. Türk-İş’in uzlaşmacı ve pasif çizgisine karşı direndi. Türk-İş’in desteklemediği grevleri, direnişleri destekledi.

1967’de Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) kurucuları arasında yer aldı. Kemal Türkler ve Rıza Kuas, DİSK’i şekillendiren ve birbirlerini tamamlayan iki önemli işçi önderiydi.

1968’de Kuas’ın önderliğindeki Lastik-İş, işveren ve sarı sendika işbirliğine karşı durdu. İşyeri işgalleri gerçekleştirdi. Sendika hareketi tarihinde çok özel bir yeri olan Derby işgali, referandum yapılmasıyla ve işçilerin zaferiyle sonuçlandı. Kuas işçiyi “hırsız” gibi gören zihniyetle karşı bayrak açtı, fabrika çıkışlarında işçilerin üzerinin aranmasına karşı durdu: “İşçi arkadaş sen üstünü aratma, gerisini sendikana bırak!” Emek tarihine kazınan bu sözleri Rıza Kuas söylemişti. Sendika da, sendikaydı hani. Ve “Üstünü Aratma” kampanyası tüm ülkede geniş yankı buldu.

Rıza Kuas 1971’de hastalandı. Artık çalışabilecek durumda değildi. Ama lastik işçisi başkanından ayrılmak istemiyordu. 1977 Genel Kurulu’nda işçilerin ısrarıyla yeniden Lastik-İş Genel Başkanı seçildi. 1980 Genel Kurulu’na kadar sendikasının başında kaldı. Kuas, 29 Ekim 1981 günü aramızdan ayrıldı.

Türkiye’de işçi/sendika hareketinin, solun, sosyalist fikirlerin yükseldiği yıllarında iz bırakmış bir işçi/sendika önderiydi, bir siyasi önderdi.


Sendika.Org, yayın hayatına başladığından bu yana işçi sınıfı hareketinin, solun ve genel olarak toplumsal muhalefetin gündemine ilişkin, farklı politik perspektiflerden düşünsel katkılara açık bir tartışma platformu olagelmiştir. Sitemizde yayımlanan yazılar yayın kurulunun politik perspektifiyle uyumluluk göstermeyebilir. Amacımız, mücadelenin gereksinim duyduğu bilimsel ve politik bilginin üretimini zenginleştirecek tüm katkılara, yayın ilkelerimiz çerçevesinde, olabildiğince yer verebilmektir.

Sendika.Org'u destekle

Okurlarından başka destekçisi yoktur